De keuze is reuze
Woensdag 18 maart is het feest van de democratie: iedere bewoner van 18 jaar of ouder kan dan zijn of haar stem uitbrengen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Iedere stem telt, en de gemeente doet haar best om het stemmen voor iedereen zo makkelijk mogelijk te maken. De stembureaus zijn dichtbij in de buurt en de hele dag open van 07.30 tot 21.00 uur. Jascha van Lith, projectleider Unit Verkiezingen bij de gemeente, vertelt wat er allemaal komt kijken bij het organiseren van de stembureaus.
In onze wijk zijn er 7 stembureaus, en de keuze is reuze: er is een stemstadhuis, een stemschool, een stemtheater, een stemministerie, een stemstation en een stemverzorgingscentrum. En er komt een nieuw stemlokaal bij, in het Wijklokaal aan het Spui. Jascha van Lith: “Je kunt stemmen waar je wilt zolang het maar in de woonplaats is waar je officieel staat ingeschreven. In Den Haag zijn er dit jaar in totaal 262 stembureaus, waarvan er 16 nieuw zijn. Om dit allemaal te kunnen organiseren zijn zo’n 1.600 vervoersbewegingen en 2.600 mensen nodig. De hele operatie kost circa € 3 miljoen.”
Locatiekeuze
“Uitgangspunten voor de locaties zijn: goede spreiding over de stad, goede toegankelijkheid en vastigheid. Stembureaus moeten opkomst bevorderend, dichtbij en makkelijk te vinden zijn. Daarom wisselen we zo min mogelijk. En iedereen moet zelfstandig het stembureau kunnen bereiken, ook mensen met een fysieke beperking. We letten op drempels, minimale deur- en gangmaten, en willen het liefst dat de stemruimte op de begane grond dichtbij de ingang is. De ruimte moet minimaal 30 m2 zijn voor de stemhokjes, stembussen en tafels zodat er nog voldoende ruimte overblijft voor draaicirkels van rolstoelen en rollators. En het moet ook betaalbaar zijn; we kunnen een vergoeding voor het gebruik van de ruimte betalen, maar zijn natuurlijk zuinig met belastinggeld. De meest voorkomende locaties zijn wijkcentra en daarna scholen. Er zijn ook bijzondere locaties zoals bijvoorbeeld het Oranjehotel op Scheveningen, het skatepark in de Sportcentrale in Laak of HFCC Racing, een vereniging voor bestuurbare autootjes in Loosduinen.”
Bemensing
“Ieder stembureau heeft 4 leden: een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en 2 leden. Er is een ochtendploeg tot ’s middags 16.00 uur, en aansluitend een avondploeg die na 21.00 uur de stemmen telt. Per stembureau zijn er in totaal dus 8 mensen nodig. Op stembureaus waar het heel druk is geweest kunnen daar na 21.00 uur nog een of twee mensen bijkomen om stemmen te tellen. De leden doen het vrijwillig: veel mensen zijn al eerder lid geweest, een aantal zijn verbonden met de stemlocatie (handig bij het openen en sluiten), en een aantal hebben zich nieuw aangemeld. Er zijn ook stembureaus die niet door vrijwilligers maar door adoptie-ambtenaren worden gedaan. In totaal zijn er 2.600 mensen voor de stembureaus nodig. De vrijwilligers krijgen, naast een training en handleiding, een vergoeding. Onderdeel van deze vergoeding is een maaltijdvergoeding, en ze krijgen ook koffie, thee en een snackpakket met fris en lekkers. Soms heeft de avondploeg de pech dat die pakketten al door de ochtendploeg zijn opgemaakt.”
Opstarten en afsluiten
“Maandag- en dinsdagochtend vanaf 05.00 uur worden de spullen rondgereden om de stembureaus op te bouwen. Bij sommige locaties kunnen we niet al een paar dagen van tevoren terecht. Daar worden de spullen pas vlak van te voren aangeleverd, en moeten de leden van het stembureau zelf opbouwen. Op de verkiezingsdag wordt de ochtendploeg al om 06.00 uur verwacht. Dit is nodig voor een rondleiding, om alles te checken, en de IPad op te starten die nodig is om stempassen te scannen en het proces verbaal op te maken. De stembiljetten worden overal tussen 06.00 en 07.00 uur bezorgd zodat alle stembureaus om 07.30 uur open kunnen. Om 21.00 uur sluiten de bureaus en worden alle stemmen per partij geteld. Daarna worden alle IPads met het procesverbaal en de uitgebrachte stemmen bij het stadhuis ingeleverd. De 526 stembussen met alle stembiljetten erin worden ‘s nachts opgehaald en naar een beveiligde opslag gebracht. De volgende dag worden alle stemmen opnieuw geteld, maar dan niet alleen per partij maar ook per kandidaat. Op donderdag en vrijdag worden alle andere spullen weer opgehaald en opgeslagen voor de volgende verkiezingen.”
Voor de gemeenteraad is dat eens in de 4 jaar. Gebruik daarom je stem wanneer het kan op 18 maart.
(Tekst en foto’s Joris Wijsmuller)
